Người Hoa xuất hiện ở Thái Nguyên trên dưới 150 năm, họ là lưu dân có nguồn gốc từ các tỉnh Quảng Đông và Quảng Tây (Trung Quốc). Cộng đồng người Hoa có nhiều nét văn hóa độc đáo, góp phần làm phong phú nét văn hóa chung của Thái Nguyên. Một trong những nét văn hóa đó là các tập tục trong lễ cưới.

alt

Đối với người Hoa, trai gái được tự do tìm hiểu để đi đến hôn nhân nên vai trò của người làm mối không được đề cao. Tuy nhiên, để đi đến hôn nhân trai gái người Hoa vẫn phải trải qua bốn bước chính.

Bước một lấy lá số so tuổi: Khi hai bên nam, nữ đã ưng nhau, chàng trai về thưa với cha mẹ để nhờ người sang nhà cô gái đánh tiếng và lấy lá số của cô gái về so. Nếu tuổi không hợp nhau nằm trong tứ hành xung thì không được kết hôn với nhau. Việc so tuổi được thực hiện vào đầu xuân năm mới.

Bước hai là lễ ăn hỏi và báo cưới: Khi đôi trai gái hợp tuổi, chàng trai cùng bố mẹ và người mối mang lễ vật gồm 1 đôi gà, hai chai rượu, một khoanh thịt lợn và 10 bơ gạo nếp sang nhà gái. Nếu nhà gái ưng thuận sẽ mời nhà trai ở lại ăn cơm. Sau đó chàng trai và bố mẹ ra về riêng ông mối ở lại cùng nhà gái thỏa thuận lễ vật và tiền dẫn cưới.

Bước ba là lễ cưới: Lễ cưới của người Hoa thường được tổ chức vào cuối năm cũ đầu năm mới. Trong đám cuới cổ truyền cô dâu mặc xiêm áo màu hồng bằng gấm thêu. Cô dâu bới tóc, thoa dầu bóng, dắt trâm hình cành hoa đỏ và lá trắc bá diệp tươi trên đầu đội mũ phụng. Chú rể mặc xiêm áo bằng gấm hồng thêu hình rồng, trên đầu đội mũ quả bí trên ngực cài bông hoa to màu đỏ.

Ngày cưới, chú rể đến nhà cô dâu từ chiều hôm trước. Theo phong tục, nhà trai có một con lợn quay để cúng tổ tiên nhà gái. Ở nhà gái, chú rể phải tự rót nước mời họ hàng thân thích của cô dâu. Sau các thủ tục đó chú rể trở về nhà chỉ có hai cô gái chưa chồng và ông mối ở lại nhà gái để hôm sau đưa dâu về.

Ngày đón dâu chú rể và phù rể dón dâu ở giữa đường, khi cô dâu về tới nhà trai bố mẹ chồng nếu có tuổi không xung khắc với cô dâu thì ra đón, nếu có tuổi xung khắc thì tránh gặp mặt và đợi cô dâu bước vào nhà mới xuất hiện. Khi đến nhà trai cô dâu và chú rể phải thực hiện ba lễ bắt buộc: nhất bái thiên địa, nhị bái cao đường, phu thê giao bái (bái lậy trời đất, bái lậy tổ tiên và hai vợ chồng bái lạy nhau). Sau khi thực hiện xong các nghi lễ trước bàn thờ tổ tiên, cô dâu chú rể đi chào cô bác bên chồng. Đêm động phòng hai vợ chồng phải uống rượu hợp cẩn gọi là giao bôi (chén chéo). Bước bốn là lại mặt: Thường tiến hành sau lễ cuới một ngày. Trong lễ lại mặt, ông mối và đôi vợ chồng trẻ phải mang một đôi gà hai chai rượu và một mâm xôi sang nhà gái thưa chuyện. Sau lễ lại mặt cha mẹ cô gái mới chia hồi môn cho con.

Đám cưới của người Hoa ngày nay đã giảm bớt nhiều thủ tục phiền hà nhưng vẫn giữ nét truyền thống riêng biệt.